Welcome to my homepage ! I was a lecturer of Computer Science at Hanoi University of Agriculture and now I am studying for a PhD at Texas A&M University (US).
Tran Huy Thang (tranhuythang@gmail.com)
Giáo tŕnh
NHẬP MÔN
QUẢN TRỊ HỆ THỐNG LINUX
Download file ở dạng: Word2003, PDF, Zip (PDF+Word2003) (hoặc mirror)
Cuốn “Nhập môn Quản trị Hệ thống Linux” được viết với mục đích làm giáo tŕnh cho một lớp Linux 3 hoặc 6 tín chỉ (45 hoặc 90 giờ) học thực hành trên phần mềm máy ảo VMware Workstation. Nội dung cuốn sách gồm 3 phần:
Phần 1 (phần phụ): Giới thiệu về luật bản quyền, phần mềm tự do/nguồn mở (FOSS), các hệ điều hành *nix. Phần này tuy không liên quan đến các thao tác kỹ thuật và các sách về quản trị hệ thống cũng không đề cập nhiều nhưng chúng tôi nghĩ rất nên đưa vào. Đặc biệt trong các trường đại học ở Việt Nam, (theo sự quan sát cá nhân) vấn đề “bản quyền”, “nguồn mở” chưa được dạy một cách đúng mực do đó chúng tôi cho rằng cơ hội tốt nhất để bổ sung phần thiếu sót này là lồng nó vào trong các lớp/giáo tŕnh về Linux.
(Phần này chỉ nên nói trong buổi đầu tiên giới thiệu môn học.)
Phần 2 và 3 (phần chính): Các câu lệnh quản trị Linux trên máy đơn và trong môi trường mạng. Cuốn sách chỉ nói về các câu lệnh mà không đề cập đến các công cụ có giao diện đồ họa bởi: thứ nhất, người mới học (vốn đang dùng Windows) nên tập làm quen với việc gơ lệnh; thứ hai, cái vỏ giao diện đồ họa nhiều khi không khai thác hết được các lệnh mà nó gọi đến. Các câu lệnh trong sách được thực thi trên Redhat/Fedora nhưng hoàn toàn có thể chạy b́nh thường trên Debian, Ubuntu, OpenSuse (trừ phần cài đặt gói phần mềm.)
Tài liệu này
được dạy
trên VMware Workstation (nên
cũng có một bài hướng
dẫn nhỏ về mạng ảo của phần mềm này.)
(Chúng tôi cũng cho rằng phần Shell script để tự động hóa các thao tác quản trị là phần nâng cao chỉ dành cho những người đă quen với Linux nên không đề cập đến trong cuốn sách nhập môn này.)
Do điều kiện thời gian, chúng tôi
chưa viết được phần 3
cũng như c̣n thiếu một số điểm ở phần
1 và phần 2 nên rất mong
bạn đọc có thể tham
gia viết tiếp để lắp ghép thành một cuốn sách hoàn chỉnh.
Trần Huy Thắng (tranhuythang@gmail.com)
Download file ở dạng: PDF, Word2003, Zip (PDF+Word2003)
Mục lục sơ lược
Bài
2. Bổ túc kiến thức về HDD. Cài đặt Linux,
FreeBSD.
Bài
3. Làm quen với Linux command
Bài
4. Devices - Filesystems – Mounting
Bài
6. Quản trị user. File permission
Bài
7. Advanced partitioning: RAID & LVM
Bài
8. Quản lư process, daemon
Bài
9. Quá tŕnh khởi động (grub, kernel, init) và tắt máy của
Linux
Bài
10. Tạo mạng ảo bằng VMware Workstation
Bài
11. Bổ túc kiến thức về TCP/IP
(cuốn sách c̣n thiếu phần các dịch vụ mạng của Linux)
Trang đầu tiên của bài đầu tiên của sách (Bài 1 - Khái niệm FOSS và *nix):
Linux, UNIX th́
có liên quan
ǵ đến chuyện “bản quyền”, “nguồn mở” với “miễn phí” ?
Hàng ngày chúng ta nghe thấy phương tiện truyền thông nói nhiều về “Linux”, “bản quyền”, “nguồn mở”, “miễn phí” … thấy những thứ này rất mơ hồ, rối rắm. Ch́a khóa để gỡ rối mớ ḅng bong này là khái niệm “bản quyền”.
(Dưới đây là mấy
ḍng ngẫu hứng giúp bạn đọc đối chiếu nhanh hiểu biết của ḿnh về vấn
đề.)
Linux là một phần
mềm tự do (free
software) (“free” là “tự
do” chứ không phải “miễn phí”) và do đó
người dùng có thể sử
dụng miễn phí nhưng để có được một bản phân phối Linux (Linux distro) có thể vẫn
phải mất phí.
Phần mềm nguồn mở (open source softwares) theo cách hiểu thông thường chỉ là phần mềm có mă nguồn được công bố. Nhưng đây mới chỉ là phần nổi, phần ch́m của tảng băng chính là những ràng buộc về mă nguồn này. Tổ chức OSI đă đưa ra định nghĩa về phần mềm nguồn mở với 10 tiêu chí chặt chẽ (mà cũng gần tương đương với phần mềm tự do). Khi bàn luận về phần mềm nguồn mở người ta có ư hướng đến những tiêu chí này hơn là cách hiểu giản đơn thường thấy.
Khái niệm phần mềm tự do hay nguồn mở (free/open source softwares)
đều được
xây dựng trên luật bản quyền. Có thể bạn
đă từng nghe thấy có người nói “dùng Linux để tránh t́nh trạng sử dụng Windows không có bản
quyền” nhưng xin thưa Linux hay Windows
hay phần lớn các phần mềm (trừ public
domain – sẽ nói sau) dù nguồn
mở, nguồn đóng, miễn phí hay trả phí đều là phần mềm
có bản quyền !
Tôi đă từng thấy có một cách
hiểu sai như sau: “Linux và những thứ như phần mềm nguồn mở th́ không có
bản quyền do đó được dùng miễn phí c̣n Windows là phần mềm
có bản quyền nên không được sao chép lậu
cho nhau mà phải mua”
(cách hiểu sai) !!!.
Linux không là UNIX. UNIX là một thương hiệu mà Linux hay BSD tuy tương thích với UNIX nhưng không thể được gọi là UNIX.
Bản quyền hay thương hiệu là 2 nhánh con của luật sở hữu trí tuệ, do đó để hiểu các khía cạnh pháp lư của Linux và UNIX chúng ta sẽ bắt đầu bằng khái niệm sở hữu trí tuệ rồi đến phần mềm tự do/nguồn mở và cuối cùng mới là đích *nix.
...